Van Zelfverheerlijking naar Zelfkennis

Over Main Character Syndrome en Vrijmetselarij

We leven in een tijd waarin we voortdurend worden aangemoedigd om het maximale uit onszelf te halen. “Wees de hoofdpersoon in je eigen verhaal,” klinkt het in motivational speeches, op sociale media en zelfs in coachingstrajecten. Het klinkt als een krachtig levensmotto: regisseer je eigen leven, leef bewust en vol overgave. Maar wat als dat motto verandert in een stille dwang? Als elke dag spectaculair moet zijn, ieder moment betekenisvol, en alles om jou moet draaien? Dan spreken we van het main character syndrome – een verschijnsel dat steeds zichtbaarder wordt in onze cultuur.

Wat is main character syndrome?

Het begint vaak als iets positiefs: jezelf zien als belangrijk, als iemand met een verhaal dat ertoe doet. Maar langzaam ontstaat de druk om voortdurend ‘interessant’ te zijn, keuzes te maken ‘voor de plot’ en het leven te leven alsof je publiek meekijkt. In plaats van in verbinding te staan met de wereld, raak je juist steeds meer bezig met jezelf. En wie zijn dan de anderen nog, behalve figuranten in jouw film?

Van kracht naar kramp

Er is een wezenlijk verschil tussen main character energy – dat staat voor gezonde eigenheid, zelfvertrouwen en levenslust – en het syndroom, waarin je gevangen raakt in een vorm van existentiële prestatiedruk. Het idee dat alles betekenisvol moet zijn, dat je jezelf voortdurend moet ‘verzinnen’, kan leiden tot onrust, vermoeidheid en vervreemding. Niet alleen van anderen, maar ook van jezelf

Een maçonnieke blik

Binnen de Vrijmetselarij staat de mens centraal die werkt aan zijn eigen groei – aan de ‘ruwe steen’ die hij probeert te bewerken. Maar dat werk gebeurt nooit in afzondering. De Tempel waarin we bijeenkomen, is een ruimte van ontmoeting, van reflectie én confrontatie. We spiegelen ons aan de ander, niet om beter te lijken, maar om waarachtiger te worden.

Main character syndrome staat haaks op deze benadering. Het leidt tot een geïsoleerd zelfbeeld: de ander is slechts decor. Maar de Vrijmetselarij leert juist dat de ander wezenlijk is voor jouw ontwikkeling. Zonder de broeder, zonder de dialoog, zonder het gezamenlijke ritueel is er geen verdieping. Werken aan jezelf is geen solo-act!

Jezelf kennen in relatie tot de ander

In de loge gaat het niet om uiterlijk vertoon, niet om wie het meest indrukwekkende verhaal heeft. Het gaat om de zoektocht naar waarheid, naar balans, naar innerlijke rust. In die zoektocht leer je ook jezelf te relativeren. Je mag jezelf als hoofdpersoon zien – maar je bent dat nooit ten koste van de ander. We zijn allemaal mede-hoofdpersonen in een groter verhaal.

De loge is daarmee een tegenwicht in een tijd die gericht is op individualistische zelfverheerlijking. Hier leer je stil te staan, naar binnen te kijken, en vooral: te luisteren naar de ander. Daarin schuilt een andere vorm van betekenisvol leven – niet flitsend of spectaculair, maar echt.

Tot slot

De verleiding om jezelf als middelpunt van het universum te zien is menselijk. Maar betekenis ontstaat pas werkelijk als je ruimte laat voor het verhaal van de ander. Dat vraagt moed, zelfkennis en oefening – precies wat de Vrijmetselarij beoogt te bieden.

Wie werkt aan zichzelf, weet uiteindelijk: het gaat niet om de hoofdrol, maar om de echtheid waarmee je op het toneel staat.

Bron: Loge Spectrum te Amersfoort